INDIE VETERANEN

Nadat mijn vader, in april van dit jaar ( 2006) overleed, ontving mijn moeder een standaard formulier ivm het militaire pensioen van mijn vader. Hierin werd gevraagd of het overlijden direkt te maken had met zijn militaire dienst. Ik heb toen mijn reactie gestuurd. Deze vindt u hierbij.

"Als 18 jarige moest mijn vader als dienstplichtig militair naar Indonesië. Hij heeft daar verschrikkelijke dingen meegemaakt. Dat is algemeen bekend.

Vrijwel direct na zijn terugkomst in Nederland slikte hij door psychische problemen, een direct gevolg van de diensttijd in Indonesië, Librium en valium. Geen enkele opvang noch begrip. Ook defensie bleef hier in gebreke.

Ik ben nu bijna 54, zover ik mij herinner liep “Indonesië” als een rode draad door het leven van mijn vader en daardoor ook door dat van ons gezin. Mijn vader was angstig, had last van nachtmerries. Kon niet met zijn emoties omgaan. Soms vertelde hij over zijn tijd in Indonesië, je zag aan hem, dat hij het erg moeilijk vond, werd verdrietig en ook boos. De relatie van mijn ouders was door dit alles verre van ideaal. En wij, hun 4 kinderen, hebben daar ook behoorlijk onder geleden.

Mijn moeder kon mijn vader in dit alles niet steunen, het was ook moeilijk voor haar. Zijn tijd in Indonesië drukte overal een stempel op. Mijn vader zocht troost in alcohol. Dit had weer gevolgen voor zijn gezondheid. Zijn hart was niet optimaal, hij kreeg darmkanker en nog veel meer ongemakken.

Een aantal jaren geleden, was er op radio/tv een programma over oorlogstrauma’s bij ex militairen en met namen oud militairen die in Indonesië waren geweest. Mijn vader belde mij helemaal overstuur op en vroeg of ik contact op kon nemen met de stichting die in dat programma werd genoemd. Er is toen iemand op bezoek geweest. Mijn vader is verwezen naar Centrum ’45 in Oegstgeest en is ook bij een psycholoog in Utrecht geweest. Hij kreeg antidepressiva. Maar dit in combinatie met alcohol…. Echt goed ging het niet met hem.

Toen hij 70 was kwam er een blijk van erkenning van Defensie waarop hij zo lang had gewacht, een onderscheiding speciaal voor veteranen. Wat was hij trots, tot zijn dood heeft hij deze en nog andere herinneringen met trots gedragen.

Maar ja, door een onderscheiding gaat een mens helaas niet anders in zijn vel zitten. ‘s Nachts werd de angst groter, hij kon niet zonder licht slapen. Met de trein reizen wilde hij, door iets wat hij in Indonesië had meegemaakt, al lang niet meer. Etc etc

Van de BNMO, waarvan hij lid was, kreeg hij eens een blad waarin de ervaringen stonden van een oud militair in Indonesië. Mijn vader arceerde dat, wat ook hij had meegemaakt. Hij liet mij dit lezen. Toen besefte ik, dat deze man, mijn vader, geestelijk vreselijk “gewond” was geraakt. Hierdoor was zijn leven beschadigd en niet alleen zìjn leven, maar ook dat van mijn moeder mijn broer en zussen.

Vier jaar geleden kwam een dieptepunt. Mijn vader raakte steeds meer in de put. Hij werd getroffen door een herseninfarct, opname in het ziekenhuis, opname in een verpleeghuis. Weer naar huis. Naast de stoma als gevolg van de eerdere darmkanker, had hij door de CVA nu ook een supra pubis. En het allerergste was: afasie! Uiteindelijk was een verzorgingshuis de “oplossing”. Mijn moeder kon de zorg niet aan. Die zorg had ik al een hele tijd op me genomen.

In april van dit jaar bleek, dat zijn longen niet in orde waren, alles wees op kanker. Op de dag, dat ik met hem voor een longonderzoek naar het ziekenhuis moest, kreeg hij weer een CVA. Mijn vader had al eerder aangegeven bij zijn huisarts, dat hij niet meer verder wilde leven als het echt slecht met hem zou gaan. De huisarts kende zijn wensen en liet hem gelukkig niet opnemen in een ziekenhuis. Die nacht ben ik bij hem gebleven, hij was erg onrustig en heeft toen volgens mij Indonesië weer beleefd. Af en toe maakte hij schietbewegingen en kreunde en schreeuwde hij. Zo ook de volgende nacht.

De derde dag kwam er een rust over hem, zelfs ’s nachts was hij erg kalm.

Eten deed hij bijna niet meer, slechts wat vla en wat drinken. Twee weken later is hij overleden, gelukkig heel vredig. Eindelijk heeft hij de rust gevonden waarnaar hij zijn hele leven op zoek is geweest.

Mijn vader had naast zijn burger- ook een klein militair pensioen, mijn moeder krijgt nu een nabestaanden pensioen, zij heeft eventueel recht op meer, als het overlijden van mijn vader het gevolg is van zijn militaire dienst in.

Door de militaire dienst in Indonesië is het leven van 6 mensen: mijn vader, mijn moeder en hun 4 kinderen getekend en deze levens zijn niet bepaald over rozen gegaan.

Op 77 jarige leeftijd, 59 jaar na Indonesië, is mijn vader gestorven.

Maar eigenlijk was mijn vader al “dood” toen hij uit Indonesië kwam.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

STICHTING CENTRUM 45. naoorlogse generatie.

GEVOLGEN VAN OORLOG. boeken en artikelen.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

L.S.

Ik kwam bij toeval op uw website terecht en ben daarin een aantal uren blijven steken. Wat mij vooral trof was het verhaal van een dochter van een dienstplichtig militair die in Indie diende tijdens de politionele acties en daarvan de nodige trauma’s tot aan zijn dood toe heeft overgehouden.

Het verhaal is vooral 'tergend' als zijn dochter vermeld hoe de psychische nasleep van haar vaders ervaringen in Indië, alsmede haar zorg voor hem haar eigen leven beinvloede. Haar verhaal heeft bijzonder veel indruk gemaakt - mijn reactie is dan ook voor haar bedoeld.

--//--

Ik durf het aan mij haar lijden voor te stellen – zo ook het lijden van haar moeder en de andere kinderen van het gezin.

Niemand op bevelhebbend, noch geestelijk-ondersteunend niveau bij Defensie, laat staan politici hebben zich ooit afgevraagd of kinderen en echtgenoten van militairen die in actie kwamen een normaal leven leidden – het zij na het einde van de 2^e wereldoorlog en ervaringen met De Jap, en/of na de politionele acties in Indonesie, en/of bij terugkeer in Nederland na de schermutselingen in Nieuw Guinea tegen indonesische infiltraties, of wel na alle drie te gelijk zoals mijn vader en ons is overkomen.

Waar zagen wij begrip van de politici met hun z.g. politieke motieven die middels een pennestreek beslisten over het wel en wee van volkeren, militairen en hun gezinnen? Waren hun beslissingen bedoeld voor Koningin en Vaderland of werden zij genomen uit puur zelfbelang, geboren uit drijfveer naar macht, fortuin en eigen-belangrijkheid?

Iedereen sprak wel over het gevaar van een dreigend Communisme, maar welke instantie heeft het ooit officieel aangedurft onderzoek te doen naar de (psychische) problemen van echtgenoten en kinderen van militairen na beeindiging van conflicten in overzeese gebiedsdelen?

Ik ga in mijn antwoord uit van de militairen en hun gezinnen die in nederlandse overzeese gebiedsdelen woonden, hoewel ik onmiddelijk met respect erken dat ook de Nederlandse militair in onder andere Yugoslavië en elders in de wereld dezelfde angsten moeten hebben beleefd. Doch in hun geval was er sprake van enige of meer psychische hulp.

Bij de genoemde dienstplichtige militair en mijn vader leek het net alsof post-traumatische stress bij de militair behoorde, zoals verfvlekken op de overall van een huisschilder – men moest vooral niet zeuren want ‘dan brak het lijntje niet’. Psychische hulp kwam van de vlootpredikant en het gebed - dat was voldoende!

Het feit dat de miltair met zijn herinneringen bleef zitten en zijn gezin in de eerste vuurlinie lag wanneer het hem wel eens te veel werd, was van generlei belang voor wie dan ook, en zeer zeker niet voor politiek Nederland.

Mijn vader die als radar/boordtelegrafist/mitrailleurschutter (MTS)in de 2^e wereldoorlog, alsmede Indonesië en Nieuw Guinea bij squadron 321 diende had zijn ‘eigen middel’ tegen post traumatische stress - een paar flinke borrels Bokma als hij thuis kwam, of in het cafe, of in de onderofficiersmess op vliegkamp Valkenburg. Als oudste zoon in een gezin van vier jongens was het veelal aan mij om hem uit het cafe te halen, waarna wij dan gezamelijk als gezin werden getracteerd op de zoveelste ouderlijke ruzie.

Wat alcohol werkelijk doet voor de gezondheid van de mens weet iedereen, maar psychologen en sociologen van defensie hebben nooit de moeite genomen militairen met ‘aanpassingsproblemen’ te ondersteunen. Laat staan echtgenoten en kinderen van militairen die uitgezonden waren naar oorlogsgebieden te helpen.

Het gaat hier niet alleen om gezinnen die het slachtoffer werden van De Jap in de nederlandse kolonieën en daar verschrikkelijk hebben geleden door de wreedheden van dit hoerenvolk - het gaat hier ook om de vele gezinnen die in Indonesië verbleven gedurende de naoorlogse politionele acties en de gezinnen die op diverse plaatsen in Nieuw Guinea woonden en tijdens de krijgsverhandelingen tegen indonesische infiltraties meegesleurd werden in een geregeld portie psychische spanning van de man des huizes die daarin dagelijks betrokken werd.

Het gaat hier om echtgenoten en kinderen die na terugkeer in Nederland als een vreemde eend in de beit werden beschouwd, maar zich weer aanpasten aan een nieuwe omgeving, terwijl vader bleef zitten met zijn oorlogse herinneringen en moeder de vrouw zowel de kinderen, als haar man, alsmede zichzelf moest weten op te vangen. Het e.e.a word bijzonder cryptisch omschreven door de beeldende poezie van Willem Wilmink (Wieteke van Dort) in uw website, als volgt:

Als je weer eens hebt gedacht

aan de Gordel van Smaragd,

hou die zachtheid dan maar voor jezelf alleen.

Niemand vindt het interessant:

er ontstaat een glazen wand

tussen jou en al die mensen om je heen.

Hoe moet het wel niet zijn geweest voor de dochter van de dienstplichtige militair in uw website en haar overleden vader, die na electrische schokken te zijn toegediend vanwege na-oorlogse psychische problemen, uiteindelijk aan darmkanker overlijd. Hoe zij de zorg van haar vader op zich nam, omdat haar moeder het niet meer aankon. Hoe is het haar vergaan in het leven – is zij nu gelukkig en kan zij vergeten?

De vraag rijst - waar was de Staat der Nederlanden, waar waren de politici?

Mijn vader die als sgt.maj. bij de Marine Luchtvaartdienst diende trad uit militaire dienst op eenenvijftig jarige leeftijd met vervroegd pensioen vanwege zijn z.g. tropenjaren. Hij werkte daarna vlijtig bij Bank Mees & Hope tot zijn vijfenzestigste. Hij verliet deze wereld, op negenenzeventig jarige leeftijd vanwege darmkanker - als dank voor trouwe dienst aan Koningin en Vaderland.

Mijn vader was een held - hij vloog gedurende de oorlog tegen De Jap in de Stille Oceaan, was betrokken bij acties in Indonesie vanuit de Marinebasis Morokrembang, en werd twee maal in Nieuw Guinea (Biak) gestationeerd waar hij patrouleerde voor de Papoeas en streed tegen infiltranten uit Indonesië.

Ondanks zijn lange staat van dienst werd mijn vader nooit bevorderd tot adjudant, laat staan vakofficier, want zoals het verhaal wil; hij was een "stoute jongen" en hij dronk.

Wat ik inmiddels van oud collegae van mijn vader heb begrepen is dat hij daarentegen een vakman van de eerste orde was en nooit dronk wanneer hij moest vliegen. Bovendien had hij een rits van onderscheidingen die hij beslist niet gratis bij een pakje boter had gekregen.

Van ‘zijn’ Moed, Beleid en Trouw ben ik overtuigd - je moet het maar kunnen opbrengen om al die jaren in staat van oorlog de moed te hebben om je 'werk' naar behoren te volbrengen en dit alles zonder dat je de nodige tijd of opvang geniet om op verhaal te komen. Mijn vader was als vele andere vaders; een mens met gebreken, maar een goed mens, wiens as uiteindelijk werd uitgestrooid over de Noordzee, waar hij zoveel uren in de lucht had doorgebracht patroulerend tegen soviet schepen, terwijl de nederlandse politicus en burger vredig sliep.

Mijn moeder en jongere broers hebben het meest geleden van zijn na-oorlogse spanningen, want ik kreeg een studiebeurs en vertrok naar Zuid Afrika om te studeren - waaraan ik overigens mijn eigen ervaringen van strijd heb overgehouden - dat is hier niet van belang.

Wat ik wel van belang vind zijn mijn herinneringen aan Indonesie en Nieuw Guinea, tot en met de herbegravenis op 7 februari 2003 te Katwijk/Valkenburg van de vliegtuigbemanning van een Martin Mariner die op 10 september 1958 te Abadan, Iran neerstortte – hetzelfde jaar dat wij als gezin op het vliegveld Mokmer in Biak, Nederlands Nieuw Guinea aankwamen.

De PBM Martin Mariner was overigens een ander prachtig staaltje van professionele kennis en integriteit van de nederlandse politicus - vaders van gezinnen die deze vliegtuigen vlogen in hun strijd tegen de (indonesische) infiltraties hadden niet alleen te maken met de vijand maar ook met een onvolwaardige vliegende doodskist dat meer dan eens uit de lucht viel – over spanningen gesproken. Uiteindelijk toen het vliegend personeel dreigde met staking (of was het muiterij?) haalde de politici in Den Haag bakzeil en werden deze vliegtuigen vervangen door de Neptune.

Mijn medeleven is met de schrijfster van het artikel over haar vader, die als dienstplichtig militair in Indonesië diende. Wellicht wordt zijn bijdrage aan de Staat der Nederlanden zoals alle veteranen gediend door de gedachte dat zij die zich schuldig hebben gemaakt aan het vooropstellen van eigenbelang en (politieke) incompetentie, lust naar macht i.p.v. vrede hun straf niet zullen ontlopen.

Haar vader ruste in vrede en opdat wij niet vergeten, laten wij als kinderen de naam van onze vaders (en moeders) met trots vermelden.

Wij zijn als hun kinderen ook een slag apart en als ik kijk naar mijn eigen leven, gelukkig getrouwd met twee dochters en een zoon op de universiteit dan dank ik GOD voor de ouders die HIJ mij heeft gegeven en het begrip dat komt als resultaat van kinderlijke moed, inspanning en liefde voor de militaire vader en zijn echtgenote.

Met respect en vriendelijke groeten

Robert Dr. Robert C. Van-Es DBA MSc JP MMA

Senior Consultant & Partner, EC Harris LLP, UK

Magistrate - Herefordshire Criminal Court